Gezamelijke verantwoordelijkheid

Verantwoordelijkheid

Als zelfstandig gevestigde psychologe heb ik, naast verschillende mensen en organisatieculturen, met wetgeving te maken. Soms kunnen wetgeving en juridische termen een zaak aardig ingewikkeld maken. Vorig jaar meldde zich een cliënte bij mij met angstklachten, en problemen, betreffende het kunnen verwoorden van haar ervaringen. Het was onduidelijk waar haar angst, om zich te uiten, vandaan kwam. Vermoedelijk had het iets te maken met haar opvoeding, waarin, zoals ze het zelf verwoorde, nooit naar haar werd geluisterd. Ik heb twee gesprekken met haar waarin mijn voornaamste doelen zijn: naar haar te luisteren en haar te helpen, haar ervaringen als waardevol te gaan zien, en haar gevoelens te verwoorden.

Deze cliënte blijkt ziek thuis te zitten van haar werk en wil dat haar werk wordt betrokken bij haar behandeling. Ze wil graag dat de werkgever, om financiële reden, een gedeelte van haar traject mee betaald.

Omdat verzuimbegeleiding tot mijn diensten behoord en het inderdaad zinnig lijkt om haar werk bij de behandeling te betrekken, maak ik een afspraak met de werkgever. Tijdens dit gesprek laat de werkgever duidelijk weten dat hij niet met mij in zee wil gaan. De directeur wil namelijk zelf de begeleiding van de cliënte regelen.

Na mijn laatste pleidooi over belangenverstrengeling en de mogelijke tegenstrijdige rollen van werkgever en coach. En na de directeur te hebben gewezen op het feit dat de cliënte vertrouwen in mij heeft, en dat vertrouwen een essentiële voorwaarde is voor een geslaagde behandeling, wijst de man nogmaals mijn hulp af en zegt de begeleiding van cliënte zelf voor zijn rekening te nemen.

De cliënte ondergaat vervolgens een korte behandeling bij de GGZ en na enige tijd laat ze mij per e-mail weten, dat ze, naar de mening van de arbo-arts, weer beter is en weer aan het werk moet, waar ze erg tegenop ziet. Ongeveer een jaar na het eerste contact staat ze weer op mijn voice-mail. Ze zegt het niet te zien zitten en absoluut niet meer terug te willen naar haar werk.

Ik neem daarop wederom contact met haar op en vraag haar wat er aan de hand is.

De directeur heeft het alleen nog maar over haar functioneren, en dat ze zichzelf moet verbeteren, en uit veel kritiek op haar. Ze wordt regelmatig gewezen op het feit dat ze moet veranderen omdat ze anders zo weer een aantal weken ziek thuis zit. Ze heeft het gevoel niet gewaardeerd te worden en ze durft niet meer naar haar werk omdat ze bang is voor meer kritiek. Ze geeft aan dat ze slecht slaapt en weinig energie heeft.

Ik vraag haar hoe de begeleiding, na haar ziekteperiode, is geregeld. Ze zegt dat ze in de gaten wordt gehouden door haar directe leidinggevende, die regelmatig overleg voert met de directeur. Omdat ze in dezelfde ruimte werkt geeft dit een spanningsveld. Ze heeft het gevoel, zich constant te moeten bewijzen en, erop afgerekend te worden als er iets niet goed gaat. De directeur heeft een aantal gesprekken met haar gehad, waarin het haar niet precies duidelijk was hoe ze zich moest verbeteren en, waarbij ze het gevoel had totaal niet te worden begrepen. Haar werkzaamheden, als administratief medewerkster, waren goed maar het werd haar verweten, dat ze moeilijk benaderbaar en moeilijk toegankelijk was. Omdat een groot gedeelte, van haar angsten en klachten werkgerelateerd is, en speelt in het directe contact met de directeur, neem ik wederom contact op met de werkgever. Deze weigert nogmaals mijn hulp en zegt, dat houding van de cliënte niet is verbeterd en, dat ze wegloopt voor confrontaties.

Ondertussen heeft de arbo-arts mediation geadviseerd. De arbo-arts concludeert dat er spanningen zijn, op het werk, en dat deze leiden tot klachten. Echter hij concludeert dat de cliënte niet ziek is. De werkgever ontkent dat er sprake is van een conflict, en neemt dus ook geen verantwoordelijkheid voor diens bijdrage, in deze zaak en verwijt de cliënte disfunctioneren. Ik neem contact op met de verzuimbegeleider en maak een afspraak om deze zaak te bespreken. De man blijkt zeer openhartig. Hij vertelt dat mijn pogingen om te bemiddelen in deze zaak absoluut geen zin hebben. Ik wordt gezien als de handlanger van cliënte! Dit lijkt me toch een teken dat de arbeidsverhoudingen en het benodigde vertrouwen voor een goede arbeidsrelatie ernstig zijn verstoord. Als ik dit aankaart, dan laat hij me weten dat de werkgever, via juridische wegen, bezig is de zaak op te lossen.

Het bemiddelingsgesprek met een erkende mediator leidt tot verwijten, van de kant van de werkgever, over het disfunctioneren van cliënte. Cliënte slaat dicht en raakt in verwarring. De werkgever geeft aan dat de organisatie een ontslagprocedure in gaat zetten vanwege factoren welke in de persoon zijn gelegen.

Nu is het aan mij om de cliënte uit te leggen dat ze ontslagen is omdat ze, in de ogen van de werkgever, niet goed functioneert maar dat ze niet verantwoordelijk is voor de handelswijze van deze werkgever. Naast dat ze moet leren te vertrouwen en open te zijn, over haar ervaringen, is het belangrijk dat ze leert om wel verantwoordelijkheid te nemen over hoe ze zelf met kritiek omgaat. Ruim een jaar later begint de begeleiding op hetzelfde punt waar ze is geëindigd. 

In mijn werkwijze maak ik altijd een samenwerkingscontract waarin de doelen en bijdragen van beide partijen in het verzuimbegeleidingstraject worden vastgelegd. De visies van beide partijen worden meegenomen in de rapportage zodat er ook echt een gezamenlijke verantwoordelijkheid is voor het welzijn van de werknemer. Een werkrelatie is immers ook een relatie en daarvoor zijn er altijd twee partijen nodig.